Chu Gia Trác Mộc: Thổi hồn nghệ thuật vào gỗ lũa trong thế giới sinh vật cảnh

Từ những thân gỗ lũa trai vàng trải qua hàng nghìn năm phong hóa của thiên nhiên, các nghệ nhân Chu Gia Trác Mộc đã thổi vào đó sức sống mới bằng đôi tay tài hoa và tâm hồn sáng tạo. Từ non bộ, bàn ghế đến những tác phẩm điêu khắc độc bản, mỗi sản phẩm đều mang hơi thở nghệ thuật và chiều sâu văn hóa, góp phần làm phong phú đời sống sinh vật cảnh trong nhịp sống hiện đại.

Từ những thân gỗ lũa trai vàng trải qua hàng nghìn năm phong hóa của thiên nhiên, các nghệ nhân Chu Gia Trác Mộc đã thổi vào đó sức sống mới bằng đôi tay tài hoa và tâm hồn sáng tạo. – (Ảnh: CGTM)

Giữa không gian xưởng chế tác của Chu Gia Trác Mộc, những khối gỗ lũa với hình dáng kỳ lạ hiện ra như những bức tượng do thiên nhiên tạo tác. Có khối vươn cao như dáng núi, có khối uốn lượn như dòng suối, lại có khối mang dáng dấp của những con linh vật trong truyền thuyết. Mỗi thớ gỗ, mỗi đường vân đều như lưu giữ dấu ấn của thời gian, của gió mưa, của đất và nước đã bào mòn, chắt lọc suốt hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.

Trong thế giới sinh vật cảnh, gỗ lũa từ lâu đã được xem như một chất liệu đặc biệt. Đó là phần lõi hoặc rễ còn lại của những cây cổ thụ sau khi trải qua quá trình biến đổi khắc nghiệt của thiên nhiên. Khi thân cây mục rữa, phần lõi cứng cáp nhất vẫn còn tồn tại, bị vùi lấp trong đất hoặc nằm dưới lòng sông suối qua nhiều thế kỷ. Chính quá trình phong hóa và khoáng hóa ấy đã tạo nên những hình khối tự nhiên độc đáo mà không một bàn tay con người nào có thể tái tạo.

Tác phẩm Non bộ gỗ Lũa trai vàng kết hợp bàn trà, trong số các loại gỗ lũa, dòng gỗ lũa trai vàng được xem là quý hiếm và có giá trị cao nhất. – (Ảnh: CGTM)

Vẻ đẹp của gỗ lũa vì thế không nằm ở sự hoàn hảo trơn tru, mà ở những đường cong gồ ghề, những vết nứt tự nhiên, những mảng vân xoắn vặn như những dòng chảy bí ẩn. Mỗi khối gỗ lũa giống như một “bản ghi chép của thời gian”, mang trong mình câu chuyện dài của thiên nhiên. Đối với những người yêu nghệ thuật sinh vật cảnh, gỗ lũa không chỉ là vật liệu chế tác mà còn là biểu tượng của sự trường tồn.

Chính từ sự hấp dẫn kỳ lạ ấy, nghệ nhân Chu Văn Ân đã gắn bó với gỗ lũa như một mối duyên sâu nặng. Người sáng lập Chu Gia Trác Mộc không xem công việc của mình đơn thuần là nghề chế tác gỗ, mà là hành trình khám phá vẻ đẹp ẩn giấu trong từng thớ gỗ. Với ông, mỗi khối gỗ lũa đều có “linh hồn” riêng, và nhiệm vụ của người nghệ nhân không phải là áp đặt ý tưởng của mình lên chất liệu, mà là lắng nghe, cảm nhận để khơi dậy vẻ đẹp vốn có của nó.

Những năm tháng đầu tiên đến với gỗ lũa, ông Ân dành nhiều thời gian đi tìm kiếm những khối gỗ đặc biệt trong rừng sâu, ven suối hoặc ở những vùng đất từng có cây cổ thụ. Mỗi lần phát hiện được một khối gỗ lũa đẹp, cảm giác đối với ông giống như tìm thấy một báu vật của thiên nhiên. Nhưng để biến “báu vật” ấy thành một tác phẩm nghệ thuật lại là cả một quá trình dài của sự quan sát, suy ngẫm và sáng tạo.

Trong số các loại gỗ lũa, dòng gỗ lũa trai vàng được xem là quý hiếm và có giá trị cao nhất. Đây là loại gỗ có độ cứng vượt trội, vân gỗ dày và sắc nét, màu sắc trầm ấm, đặc biệt có khả năng chống mối mọt gần như tuyệt đối. Theo các nhà nghiên cứu, nhiều khối gỗ lũa trai vàng đã trải qua hàng nghìn năm tồn tại trong tự nhiên trước khi được con người phát hiện.

Tác phẩm Non bộ gỗ Lũa trai vàng, trong số các loại gỗ lũa, dòng gỗ lũa trai vàng được xem là quý hiếm và có giá trị cao nhất. – (Ảnh: CGTM)

Một trong những khối gỗ lũa trai vàng mà Chu Gia Trác Mộc sở hữu từng được xác định có niên đại hơn hai nghìn năm. Con số ấy khiến nhiều người không khỏi kinh ngạc, bởi nó đồng nghĩa với việc khối gỗ này đã tồn tại từ những giai đoạn rất xa của lịch sử. Qua bao biến thiên của thiên nhiên và thời gian, phần lõi cứng cáp nhất vẫn được bảo tồn, trở thành chất liệu quý giá cho nghệ thuật điêu khắc.

Đối với nghệ nhân Chu Văn Ân, việc chế tác gỗ lũa không phải là quá trình “đẽo gọt” đơn thuần. Ông thường gọi đó là một cuộc “đối thoại với gỗ”. Trước khi bắt tay vào chạm khắc, người nghệ nhân dành nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần chỉ để quan sát hình dáng của khối gỗ, tìm hiểu các đường vân và hình khối tự nhiên của nó.

Có khối gỗ chỉ cần một vài nét chạm khắc tinh tế là đã trở thành một tác phẩm hoàn chỉnh. Có khối lại đòi hỏi hàng tháng lao động tỉ mỉ mới dần lộ ra hình dáng mong muốn. Nhưng dù ở trường hợp nào, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là tôn trọng cấu trúc tự nhiên của gỗ. Nghệ nhân không “ép” gỗ phải trở thành hình dáng mình tưởng tượng, mà để chính khối gỗ gợi mở ý tưởng sáng tạo.

Chính vì vậy, mỗi tác phẩm gỗ lũa đều mang tính độc bản. Không có hai khối gỗ giống nhau, cũng không có hai tác phẩm hoàn toàn trùng lặp. Mỗi đường vân, mỗi khối uốn lượn đều là dấu ấn riêng của thiên nhiên và bàn tay con người.

Tại Chu Gia Trác Mộc, gỗ lũa được chế tác thành nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Có những bộ bàn ghế mang dáng vẻ mạnh mẽ, nguyên sơ nhưng vẫn toát lên sự sang trọng và tinh tế. Có những tiểu cảnh non bộ được tạo dựng từ những khối gỗ lũa có hình dáng tựa núi đá, kết hợp với cây xanh và đá cảnh để tạo nên một không gian thiên nhiên thu nhỏ.

Tác phẩm Non bộ mã đáo thành công, trong số các loại gỗ lũa, dòng gỗ lũa trai vàng được xem là quý hiếm và có giá trị cao nhất. – (Ảnh: CGTM)

Đặc biệt, những tác phẩm điêu khắc nghệ thuật từ gỗ lũa luôn thu hút sự chú ý của người yêu sinh vật cảnh. Từ hình tượng chim thú, linh vật đến những dáng hình mang tính trừu tượng, mỗi tác phẩm đều mang trong mình một câu chuyện riêng. Có tác phẩm gợi nhớ đến cảnh núi rừng hùng vĩ, có tác phẩm lại mang dáng dấp của những truyền thuyết dân gian.

Những khối gỗ lũa tưởng chừng khô cứng qua bàn tay nghệ nhân bỗng trở nên sống động. Đó là sự hòa quyện giữa vẻ đẹp tự nhiên của gỗ với cảm xúc sáng tạo của con người. Người xem khi đứng trước một tác phẩm gỗ lũa không chỉ cảm nhận được giá trị thẩm mỹ, mà còn như được kết nối với thiên nhiên ở một chiều sâu rất riêng.

Bên cạnh giá trị nghệ thuật, gỗ lũa còn mang ý nghĩa phong thủy đặc biệt trong đời sống. Theo quan niệm phương Đông, gỗ lũa thuộc hành Mộc biểu tượng của sự sinh trưởng và bền bỉ. Những khối gỗ đã tồn tại hàng trăm năm trong thiên nhiên được cho là tích tụ nguồn năng lượng mạnh mẽ, có khả năng mang lại sự cân bằng và hài hòa cho không gian sống.

Chính vì vậy, nhiều người lựa chọn trưng bày gỗ lũa trong nhà hoặc nơi làm việc như một vật phẩm vừa mang tính trang trí vừa có ý nghĩa tinh thần. Với những nhà sưu tầm sinh vật cảnh, một tác phẩm gỗ lũa đẹp không chỉ là tài sản nghệ thuật mà còn là biểu tượng của sự trường tồn và may mắn.

Sau nhiều năm phát triển, Chu Gia Trác Mộc đã dần khẳng định vị trí của mình trong lĩnh vực nghệ thuật gỗ lũa tại Việt Nam. Những tác phẩm của đơn vị này không chỉ được giới chơi sinh vật cảnh trong nước yêu thích mà còn nhận được sự quan tâm của nhiều nhà sưu tầm.

Trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN về Kinh doanh & Đầu tư (ASEAN Business & Investment Summit – ABIS) 2025 cùng Lễ công bố Thương hiệu uy tín hàng đầu ASEAN 2025 diễn ra tại Kuala Lumpur (Malaysia), Công ty Cổ phần Chu Gia Trác Mộc đã hân hạnh được vinh danh trong Top Thương hiệu uy tín hàng đầu khu vực. – (Ảnh: CGTM)

Năm 2025, thương hiệu Chu Gia Trác Mộc được vinh danh trong Top Thương hiệu uy tín hàng đầu ASEAN. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực sáng tạo và phát triển của tập thể nghệ nhân, mà còn là minh chứng cho giá trị nghệ thuật của gỗ lũa Việt Nam trên thị trường.

Đối với nghệ nhân Chu Văn Ân, mỗi tác phẩm hoàn thành giống như một cuộc gặp gỡ giữa thiên nhiên và con người. Từ những khối gỗ nằm lặng lẽ trong lòng đất qua hàng thế kỷ, dưới bàn tay nghệ nhân, chúng được “đánh thức” để bước vào đời sống mới đời sống của nghệ thuật.

Trong thế giới sinh vật cảnh, nơi con người luôn tìm kiếm sự hài hòa giữa thiên nhiên và không gian sống, những tác phẩm gỗ lũa của Chu Gia Trác Mộc mang đến một vẻ đẹp rất riêng. Đó là vẻ đẹp của thời gian, của thiên nhiên và của sự sáng tạo không ngừng.

Nhìn vào một khối gỗ lũa đã được chế tác hoàn chỉnh, người ta có thể cảm nhận được hành trình dài của nó từ một phần rễ cây nằm sâu trong lòng đất, trải qua bao biến đổi của thiên nhiên, cho đến khi trở thành một tác phẩm nghệ thuật hiện diện trong đời sống con người. Và trong hành trình ấy, dấu ấn của người nghệ nhân chính là chiếc cầu nối để vẻ đẹp của thiên nhiên được